Cel inflacyjny jest busolą w procesie decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej

Utworzono: środa, 01, listopad 2017 Poprawiono: środa, 01, listopad 2017 Opublikowano: środa, 01, listopad 2017 Jan Kleszcz

Na pytanie, jak wyglądała współpraca Rady Polityki Pieniężnej z ministrem finansów, Wiesława Ziółkowska (ongiś przewodnicząca sejmowej Komisji Finansów Publicznych, a następnie członek RPP w latach 1998-2004) odpowiada: „rząd zawsze chciałby mieć niskie stopy procentowe, bo rząd nie odpowiada za inflację, a bank centralny przeciwnie - odpowiada. W związku z tym to był odwieczny dylemat. Rady się zmieniają, a problem jest żywy, chociaż w ostatnim czasie w łagodniejszej formie" (Aleksandrowicz P., Fandrejewska-Tomczyk A., „Reforma polskiego systemu bankowego w latach 1987- 2004 we wspomnieniach jej twórców", s. 373).

Wzrost cen a koniunktura

Również wielu ekonomistów twierdzi, że kontrolowana, niska i w miarę stabilna inflacja sprzyja wszelkim innym przejawom życia ekonomicznego, tworzy pozytywne warunki, jest pożądanym środowiskiem, w którym gospodarka może się dobrze rozwijać. Inflacja odgrywa bowiem w gospodarce narodowej rolę podobną do tej, jaką mają opady atmosferyczne w rolnictwie. Jeśli jest ich zbyt mało, przychodzi susza i wszystko zamiera, zanim osiągnie dojrzałość, jeśli zbyt dużo, rośliny gniją od korzenia. Długotrwała susza wyjaławia glebę, długotrwałe ulewne deszcze wywołują powódź, która niszczy wszystko, co napotyka na swej drodze.

Długotrwały niedobór pieniądza w stosunku do zapotrzebowania na obsługę transakcji kupna-sprzedaży towarów i usług czy to jest rower z internetu (zobacz kartę produktu Ekspres Kasa) czy teleskop kupiony online (zobacz kartę produktu NetCredit) z reguły podnosi siłę nabywczą pieniądza, to zaś napędza recesję, jako że konsumpcja oraz inwestycje są odsuwane w czasie, do czego w znacznej mierze przyczyniają się wysokie koszty pozyskania pieniądza i wzrost skłonności do oszczędzania. Skutkiem uporczywej deflacji jest niska wydajność fiskalna źródeł podatkowych, czemu zazwyczaj towarzyszy dążenie do ograniczania wydatków budżetowych, co dodatkowo „schładza" koniunkturę w gospodarce. Przy umiarkowanej inflacji następuje redystrybucja siły nabywczej waluty na korzyść sektora instytucji rządowych i samorządowych (generał government) kosztem reszty sektorów instytucjonalnych gospodarki narodowej, po przekroczeniu tego progu z coraz większą siłą ujawnia się destrukcyjny wpływ spadku siły nabywczej pieniądza. Rosną koszty produkcji (w szczególności surowców i dóbr importowanych), a wraz z nimi maleje apetyt na ryzyko inwestorów, bo nie są w stanie kierować się żadnym rachunkiem ekonomicznym w obliczu nasilających się oczekiwań na dalsze wzrosty cen. Niska podaż miejsc pracy powoduje, że rośnie bezrobocie, a wraz z nim wydatki socjalne finansowane w ciężar deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych, co utrudnia zachowanie kontroli nad deficytem i przyrostem długu publicznego. Spada kurs waluty, a wraz z nim pogarsza się saldo obrotów bieżących w bilansie płatniczym.

Koncepcja bezpośredniego celu

W latach 80. XX w. prawie wszystkie kraje rozwinięte wyznaczały cele swojej polityki pieniężnej w postaci pożądanej podaży pieniądza w gospodarcem co przekładało się na wzrost udzielanych pożyczek (zobacz listę pożyczki przez Internet ). Z powodu rozluźnienia rygorów na rynku finansowym (tzw. deregulacji) i rewolucji informatycznej oraz rozwoju nowych typów aktywów finansowych (instrumentów pochodnych) związek między podażą pieniądza a wielkością inflacji (mierzonych średnim poziomem cen) stawał się coraz mniej widoczny. W 1990 r. bank centralny Nowej Zelandii (zobacz również jak banki centralne napompowały rynki akcji) po prostu zadeklarował, jaką chce uzyskać stopę inflacji; ten tryb kształtowania polityki pieniężnej określa się mianem strategii bezpośredniego celu inflacyjnego (BCI). Obecnie za optymalny poziom inflacji uważa się tempo deprecjacji siły nabywczej pieniądza w granicach 2-2,5 proc. rocznie, przyjmując, że tempo to prawidłowo odzwierciedla zmiany struktury dostaw i cen. Przypisywanie tak dużego znaczenia do konkretnej wartości celu inflacyjnego wynika z przekonania, że niska i stabilna inflacja sprzyja wszelkim innym przejawom aktywności gospodarczej, tworzy korzystne warunki dla rozwoju ekonomicznego, którego syntetyczną miarą jest poziom i dynamika PKB. Przyjmuje się, że zaletami bezpośredniego celu inflacyjnego dla otoczenia gospodarczego są:

  • jasność założeń i elastyczność realizacji długookresowej strategii monetarnej,
  • zwiększenie wiarygodności i przewidywalności poczynań władz monetarnych,
  • zmniejszenie kosztu społecznego przy przełamywaniu wygórowanych oczekiwań inflacyjnych,
  • ograniczanie wpływu czynników utrudniających utrzymanie względnie stabilnego poziomu kursu waluty narodowej wobec głównych walut transakcyjnych w gospodarce światowej.

Przyjęcie strategii BCI powoduje, że banki centralne nie są związane żadnymi dodatkowymi celami, takimi jak np. tempo wzrostu pieniądza lub poziom kursu walutowego, lecz mają swobodę w decydowaniu o tym, co w danej chwili należy zrobić. Utrzymanie stabilnego poziomu cen staje się zadaniem nadrzędnym polityki monetarnej, nawet jeśli cel ten pozostaje w sprzeczności z doraźnymi potrzebami pobudzenia wzrostu gospodarczego poprzez wzrost kreacji pieniądza.

Polityka pieniężna NBP

W ciągu ostatniego ćwierćwiecza Narodowy Bank Polski przekształcił się z monobanku odgrywającego służebną rolę wobec kolejnych gabinetów w suwerenną instytucję, spełniającą wszelkie warunki uczestnictwa w Europejskim Systemie Banków Centralnych. W ramach cyklu poświęconego polityce pieniężnej realizowanej przez NBP opisywaliśmy już kwestie prawnego osadzenia niezależności banku centralnego w traktacie Unii Europejskiej, przybliżyliśmy formowanie się idei niezależności banku centralnego w Polsce od lat 90. XX w. oraz analizowaliśmy, dlaczego polityka monetarna NBP stała się kompetencją Rady Polityki Pieniężnej. W ostatnim odcinku naszego cyklu tłumaczymy, jak w praktyce RPP realizuje założenie osiągania celu inflacyjnego. Oznacza to, że bank centralny musi niekiedy podejmować decyzje niepopularne, hamujące tempo wzrostu sfery realnej gospodarki, pamiętając, że będzie potem rozliczany nie za dynamikę PKB, ale za zbieżność indeksu CPI lub HCPI z celem inflacyjnym. Dlatego w krajach, w których wprowadzono BCI, władze monetarne cieszą się wysokim stopniem niezależności: ustalają same cel inflacyjny oraz mają pełną swobodę w wyborze narzędzi, jakimi chcą się posługiwać w ustalaniu wartości inflacji ale cen teleskopów nie zmienią i rozbierzności w cenach między tymi samymi produktami jak tymi z recenzji NetCredit NBP nie załata.

Banki centralne działające w ramach strategii bezpośredniego celu inflacyjnego analizują dużą liczbę czynników mogących oddziaływać na inflację. Nie mając bezpośredniego wpływu na zachowania podmiotów w sferze realnej, obserwują koniunkturę w gospodarce przez pryzmat dynamiki produktu krajowego brutto (PKB), ruchów (zmian) cen dóbr finalnych, co w praktyce dotyczy analizy warunków i czynników kształtujących ceny towarów i usług na rynku konsumpcyjnym. Celem tej analizy jest badanie tempa i kierunków zmian siły nabywczej pieniądza, z uwzględnieniem projekcji na przyszłość, po to aby przy pomocy instrumentów polityki monetarnej interweniować w przypadkach zagrażających stabilności waluty narodowej.

Waga inflacji bazowej

Jednym z najważniejszych narzędzi w programowaniu polityki pieniężnej jest inflacja bazowa, którą można zdefiniować jako niezależną od tzw. szoków podażowych, część inflacji rejestrowanej związaną z oczekiwaniami inflacyjnymi i presją popytową. Inflacja bazowa przybliża średnio- i długookresowy wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w gospodarce po wyeliminowaniu wpływu czynników niemonetarnych. Najbardziej popularna metoda obliczania inflacji bazowej polega na wyłączeniu ze standardowego koszyka tych towarów i usług, których ceny charakteryzują ' się silnymi zaburzeniami, a nie mają związku z podażą i kreacją pieniądza. W ten sposób inflacja bazowa jest syntetyczną miarą zmian siły nabywczej pieniądza po wyeliminowaniu towarów, których ceny w co najmniej 50 proc. kształtują się pod wpływem decyzji instytucji rządowych, samorządowych bądź innych regulatorów, oraz towarów i usług, których ceny silnie wahają się pod wpływem czynników sezonowych i spekulacyjnych.

Wskaźniki inflacji bazowej umożliwiają pogłębioną ocenę procesów inflacyjnych w gospodarce. Tym niemniej wskaźniki te nie są pozbawione wad i trudno wskazać, która z miar inflacji bazowej najlepiej odzwierciedla średniookresowy trend wzrostu cen. W różnych warunkach ekonomicznych poszczególne miary inflacji bazowej mogą z różną precyzją przybliżać nieobserwowalny trend wzrostu ogólnego poziomu i warto dodać, że ceny rowerów rosą bardzo wolno jak z recenzji Ekspres Kasy. Przydatność tych miar w dużej mierze zależy od charakteru szoków, jakim podlegają ceny kategorii wyłączonych z poszczególnych miar inflacji bazowej. Dlatego cel polityki pieniężnej nie jest bynajmniej tożsamy z celem inflacyjnym.

Cel polityki pieniężnej można zdefiniować jako oczekiwany stan, do którego dąży bank centralny w średniej perspektywie czasowej, stosując instrumenty polityki pieniężnej zgodnie z przyjętą strategią BCI. Wyróżnia się cele finalne, pośrednie i operacyjne. Cel finalny (główny i nadrzędny) to odpowiednio zdefiniowany cel ogólny wynikający z realizacji polityki gospodarczej danego kraju (na przykład utrzymanie stabilnego poziomu cen przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej rządu, o ile nie ogranicza to realizacji tego celu). Cel pośredni sprowadza się do wyznaczenia określonej kategorii ekonomicznej, która pozostaje w stabilnej relacji z celem finalnym (na przykład wyznaczenie przedziału wahań wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych). Cele operacyjne zależą od celu finalnego i powinny wpływać na cel pośredni poprzez monitorowanie i aktywne kształtowanie sytuacji na rynku międzybankowym, do czego służą takie działania banku centralnego jak: kontrola stóp procentowych, kontrola przyrostu podaży pieniądza, stabilizowanie poziomu kursu walutowego, kształtowanie masy pieniądza rezerwowego, kształtowanie poziomu stóp procentowych. W Polsce celem operacyjnym była dawniej sytuacja na rynku międzybankowym mierzona stawką WIBOR, od 2008 r. obowiązuje stawka Polonia.

Rada Polityki Pieniężnej pierwszej kadencji początkowo podejmowała decyzje, dążąc do realizacji tradycyjnej triady celów, lecz już po dwu latach tę strategię zarzucono na rzecz strategii bezpośredniego celu inflacyjnego. Od tego czasu Rada Polityki Pieniężnej analizuje wskaźniki cen w nawiązaniu do innych informacji, traktując sformalizowane indeksy CPI tak, jak żeglarz traktuje busolę, wybierając właściwy kierunek rejsu w warunkach anomalii magnetycznej. Nie zawsze spotyka się to ze zrozumieniem, nie tylko ze strony polityków i praktyków gospodarczych, którzy mają swoje oczekiwania kierowane pod adresem polityki monetarnej, ale także niektórych środowisk akademickich, zarówno zwolenników, jak i krytyków monetaryzmu.

ZAUFANIE PROCENTUJE DLA CIEBIE

Twój i każdy inny wniosek zostanie rozpatrzony SZYBKO i BEZPŁATNIE. Największy asortyment rozwiązań dopasowanych do oczekiwań klienta.

Krótkie terminu rozpatrywania wniosków od 15 minut, 1 godzinę, 1 dzień, kilka dni. Dodatkowe powiadomienia EMAIL i możliwość składania kolejnych wniosków przez SMS.

Tylko my działamy 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Ty możesz wygodnie kontrolować cały wniosek przez swój komputer a jedyne co potrzebujesz to dostęp do sieci.

Wniosek jest BEZPŁATNY i BEZPIECZNY a wszystkie instrukcje obsługi są dostępne na stronie. Dzięki temu nie musisz tracić swojego cennego czasu na zbędne formalności, możesz odłożyć na bok myśli o skomplikowanych procedurach i wymaganiach weryfikacji każdego dokumentu.

Potrzebujesz nowego roweru aby zbudować swoją nową formę? - nic prostszego. To specjalny zestaw pożyczek na kwoty, za które można kupić zadowalający sprzęt a przy okazji nie wydając dużo na odsetki i inne opłaty. Tu żadne opłaty nie są ukrywane przed klientami. Od samego początku zasady są jasne dla każdego. O rzetelność dokumentacji eksperci ręczą swoim długoletnim doświadczeniem. Tu każdy przejazd kończy się sukcesem.

Wypełnij krótki formularz i przekonaj się jakie to proste. Możesz otrzymać dużą sumę rozłożoną na korzystne raty lub wybrać małą kwotę. Udowodnij sobie, że to łatwe. Zapoznaj się z oświadczeniem: inaczej o pożyczkach przez Internet.